Een gezonde slaap voor een gezond lichaam

Een goede nachtrust is noodzakelijk voor onze gezondheid. We kennen allemaal uit ervaring de impact van een slechte nacht op ons humeur en functioneren overdag. Minder bekend is dat een langdurig gestoorde nachtrust ook nadelig kan zijn voor onze gezondheid. Meer en meer wordt immers duidelijk dat dit kan gepaard gaan met een verhoogd risico op hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten, overgewicht, verminderde werking van ons afweersysteem en mogelijk zelfs verhoogd risico op kanker. De boodschap werd in 2013 door de Wereld Associatie voor Slaapgeneeskunde als volgt samengevat: “Good sleep, healthy aging.”

Die gezonde slaap hebben we in belangrijke mate zelf in de hand. Het naleven van een aantal eenvoudige maatregelen, slaaphygiëne genoemd, vormt al een eerste stap.

Het is ook evident dat we moeten zorgen voor voldoende nachtrust, hoewel dit in onze 24u-maatschappij niet altijd vanzelfsprekend is. Een enkele nacht of zelfs een periode van minder goede nachtrust is, hoewel vervelend, niet noodzakelijk een probleem, maar dit mag geen (slechte) gewoonte worden.

Slaapstoornissen

Veel mensen hebben ondanks het naleven van deze eenvoudige regels toch last van een verstoorde slaap en dan gaan we spreken van slaapstoornissen. Enkele cijfers maken de frequentie hiervan duidelijk. Insomnie, of slecht slapen, komt als symptoom voor bij 33 tot 50% van de bevolking. Bij 5 tot 10% vormt het een echte aandoening. Ademhalingsstoornissen tijdens de slaap en vooral obstructieve slaapapneu zijn eveneens zeer frequent.

Geschat wordt dat 4% van de mannen en 2% van de vrouwen hier last van heeft, met een verwachte verdere toename ten gevolge van de obesitasepidemie. Stoornissen van het dag-nacht ritme vormen nog een frequente categorie van slaapproblemen, frequent veroorzaakt door onze levensstijl (jetlag en shiftwerk), maar soms gaat het ook om aangeboren verschuivingen van het dag-nacht ritme.

Gestoorde slaap of medisch probleem?

Slaapstoornissen zijn dus een frequent probleem maar ze worden niet altijd als een medisch probleem erkend. Zo kan snurken vrij onschuldig zijn, maar het kan ook de meest prominente uiting zijn van een belangrijker medisch probleem zoals het obstructief slaapapneusyndroom of het kan belangrijke gevolgen hebben voor de slaap van de partner. Binnen het slaapcentrum in het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV, campus Sint-Jan wensen we de best mogelijke zorg aan te bieden voor het volledige spectrum van slaapstoornissen. We bieden daarvoor een supergespecialiseerde zorg aan binnen een nauwe samenwerking van verschillende diensten (zie tabel). Verder is er een gespecialiseerde raadpleging voor slaapstoornissen waar men terecht kan met alle vragen en problemen die verband houden met de slaap.

Het slaaplabo

Het slaaplabo vormt de hoeksteen bij het onderzoek van slaapstoornissen. Het is de afdeling waar we de patiënt een nacht kunnen observeren en de nodige metingen kunnen verrichten tijdens de slaap. We hebben sinds lange tijd een technisch zeer goed uitgebouwd en recent opnieuw ingericht slaaplabo waar mensen in alle rust een nacht kunnen verblijven. Ons slaaplabo werkt met gespecialiseerde verpleegkundigen en een continue bewaking wat leidt tot een optimale kwaliteit van de opnames, zodat ook moeilijkere problemen adequaat nagekeken kunnen worden. Bijkomend biedt dit de mogelijkheid tot soms noodzakelijke metingen overdag om bijvoorbeeld overmatige slaperigheid te documenteren en zeldzame ziekten zoals narcolepsie te kunnen diagnosticeren.

gezonde slaap2

Slaapgeneeskunde

Het is belangrijk te onderstrepen dat het uitvoeren van een slaaponderzoek lang niet altijd volstaat om een correcte diagnose te stellen en behandeling te starten. Slaapgeneeskunde is meer dan het uitvoeren en uitlezen van slaaponderzoeken. Verschillende nieuwe projecten van de laatste jaren onderstrepen dit. Voor de behandeling van snurken en slaapapneu werd er naast de reeds lang goed uitgebouwde behandeling met CPAP, een samenwerking opgestart met de diensten neus-, keel- en oorziekten en mond-, kaak- en aangezichtschirurgie, onder de vorm van een snurkraadpleging waar voornamelijk de lichtere vormen van slaapapneu en de patiënten met hinderlijk snurken alternatieven kunnen aangeboden krijgen.

Verder werd enkele jaren geleden gestart met een cognitief-gedragsmatig programma voor chronische insomnie in samenwerking met de diensten psychologie en psychiatrie, waarmee we een valabel alternatief kunnen bieden voor de klassieke medicamenteuze aanpak. Deze gedragsmatige aanpak wordt momenteel wereldwijd als de voorkeursbehandeling gezien.

Een gezonde slaap voor iedereen

Het belang van slaapstoornissen als een reëel medisch probleem wordt steeds duidelijker en verdient onze aandacht. Binnen het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV, campus Sint-Jan hebben we een technisch zeer goed uitgebouwd slaaplabo en een enthousiaste ploeg van specialisten binnen de betrokken disciplines zodat we een wetenschappelijk gefundeerde en optimale slaapgeneeskunde kunnen bieden. Onze ambitie? Een gezonde slaap voor iedereen! 

Dr. Kristof Verhoeven

Staflid Neurologie

Campus Sint-Jan